Tohum Toplama

Tohum; temmuz, ağustos, eylül aylarında yaz boyunca olgunlaşması devam eden ve halk arasında karpuz olarak adlandırılan kapari meyvelerinden toplanır. Meyve hasadı, tomurcuk hasadında olduğu gibi, belirli aralıklarla yapılır. Olgunlaşan ve çatlamaya başlayan meyveler açılmadan önce toplanarak içindeki tohumlar çıkarılıp, yıkanarak kurutulur. Eğer meyvenin açılması beklenirse çatlayan meyvelerdeki tohumlar karıncalar tarafından toplanacağı için tohum kalmayacaktır. Kurutulmuş tohumlar bez torba içinde serin ve kuru bir yerde ekim zamanına kadar muhafaza edilir.

Fide Elde Edilmesi

Toprak seviyesinden 15-20 cm yükseklikte hazırlanmış fideliğe: eşit oranda yanmış koyun gübresi, orman toprağı ve kumun karıştırılması ile elde edilen harç yayılır. Doğadan toplanan tohumlar fideliğe erken ilkbaharda (Ege Bölgesinde Şubat-Mart ayında) ekilir. Ekim öncesi fidelik fümige edilmiş olmalıdır. Tohum ekimi, 15-20 cm mesafede ve 10 cm derinlikte oluşturulmuş karıkların sırtına yapılır. Kullanılan tohumluk miktarı ise m2 de 6-9 gram olacak şekilde düzenlenir.

Tavlı toprağa yapılmış ekimden sonra, fidelik, tavı kaybetmeyecek şekilde düzenli aralıklarla sulanır. Sulamanın karık içine yapılması uygun olur.

Ekim sonrası fidelikte düzenli olarak sulama ve ot alma işlemleri yapılır. İlk çıkışta kapari bitkilerinin ota boğdurulmaması gerekir. Daha sonra fidelikte normal bakım işlemleri uygulanır. Yaz boyunca iyi gelişmiş fidanlarda çiçek hatta meyve oluşabilir. Yaz aylarında bakım işlemleri devam eden kapari fidelerinin toprak üstü aksamı kuruyunca (Ege Bölgesinde Kasım-Aralık), kuruyan kısımları toprak seviyesinin 2-3 cm üzerinden kesilerek söküm zamanına kadar fidelikte bırakılır.

Kapari yetiştiriciliğinde fidanın tüpte yetiştirilmesi yerine oluşturulan fideliklerde yetiştirilmesi tavsiye edilir. Tüpte yetiştirilen fidanlarda yaz aylarında kökün yeterli derinliğe ulaşacak yer bulamamasından doğan sorunlar ortaya çıkabilecektir.

Tarlaya Dikim

Meyve fidanı dikim zamanında, sökülen fideler, tarladaki 3×3 m veya 4×4 m mesafede hazırlanmış çukurlara, dibe bir miktar yanmış ahır gübresi üzerine bir miktar toprak koyduktan sonra kök kısmı aşağıya, dal kısmı yukarıya gelecek şekilde dikilir. Fideler söküldükten sonra, hemen yerine dikilemeyecek ise, önceden hazırlanan çukurlarda üzeri toprak veya kumla kapatılarak dikim zamanına kadar muhafaza edilir.

Dikilen fidenin üzeri 2-3 cm kalınlıktaki toprakla kapatıldıktan sonra, etrafına çanak yapılarak, yağmur sularından yararlanacak şekilde düzenlenir. İlkbahar da sürgün veren genç kapari bitkilerine, ilk yıl özellikle yazların çok kurak olduğu Ege ve Akdeniz bölgelerinde taşıma su da olsa bir veya iki kez su verilmesi gerekebilir. Böylece bitkinin daha iyi gelişmesi ve bir sonraki sezona daha kuvvetli kök sistemi ile girmesi sağlanmış olacaktır. Yine gerektiğinde ot alma ve ilaçlama gibi diğer bakım işlemleri uygulanır.

Kıştan önce, kuruyan toprak üstü aksamı, fidelikte olduğu gibi, toprak seviyesinden itibaren 10 cm yükseklikten kesilerek uzaklaştırılır, bitkilerin üstü yine 2-3 cm toprakla kapatılır. 2. yıldan itibaren, kökleri belli derinliğe ulaşan kapari bitkilerinin yaz döneminde suya ihtiyaç göstermeyeceği düşünüldüğünden, sulama, gerekmedikçe yapılmaz; ancak ot alma ve ilaçlama gibi bakım işleri uygulanır.

Kapari bitkilerinin tarlaya şaşırtılmalarını takiben, iyi gelişmiş fidelerde ilk yıldan itibaren tomurcuk ve çiçek görülür ve tomurcuk hasadına başlanabilir; ancak ekonomik ürün, gelişmeye bağlı olarak 2. veya 3. yıldan itibaren elde edilir. Bu nedenle kaparide tesis süresi 2 veya 3 yıl olarak kabul edilmelidir. Tomurcuk hasadının sabahın serin olduğu saatlerde yapılması, toplama esnasında plastik kap yerine pamuklu torba kullanılması gerekmektedir. Böylece toplanan tomurcuklarda, kızışmaya bağlı tomurcuk rengindeki renk koyulaşmaları önlenmiş olacaktır. Yine toplama esnasında bezelye iriliğinde küçük tomurcuklar toplanmalı irili ufaklı toplama yapılmamalı, çok iri tomurcuklar toplanmamalıdır. Hasatta çiçek sapı, yaprak gibi bitkinin diğer kısımları tomurcuklarla karıştırılmamalı, toplanan tomurcuklar temizlenip kalburlanarak sınıflandırıldıktan sonra ayrı ayrı salamura yapılmalıdır. Hasat edilen tomurcuklar günü gününe salamura edilmeli bekletilmemelidir. Eğer bekletilmesi zorunlu ise bekletme buzdolabında ve pamuklu torba içinde olmalı ve süre en fazla bir gün olmalıdır.